Πρώτη εμφάνιση στα ελληνικά γράμματα

ΝΙΚΟΛΑ ΠΟΥΛΙΕΖΕ

ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΝΕΡΟ

ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΜΕΡΕΣ ΒΡΟΧΗΣ
ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΝΑΠΟΛΗΣ
ΕΝ ΑΝΑΜΟΝΗ ΕΝΟΣ
ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:  ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΓΙΑΝΝΟΥ

Μυθιστόρημα, 189 σσ.: 12.50 x 19,70 εκ.
© LOGGIA P.C., 2020       
ISBN 978-618-84744-2-0   
€ 13,50

«…Tο έργο του Πουλιέζε εντυπωσιάζει με την ορμητική μουσικότητα, ένα είδος Freejazz που αναστάτωσε αλλά και συνεπήρε τον λογοτεχνικό κόσμο της Ιταλίας».      

Ulrich van Loyen, Süddeutsche Zeitung 4.2.2020

Από το παράθυρο οι Ναπολιτάνοι παρατηρούν για τέσσερις μέρες το γκρίζο πέπλο της βροχής που πέφτει ασταμάτητα. Η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει αιφνιδιαστικά, μυστηριώδεις κούκλες, απόκοσμες φωνές από το κάστρο του Μάσκιο Αντζοΐνο, κέρματα που παίζουν μουσική. Ένας εφιάλτης που δείχνει πως τίποτα δεν θα παραμείνει ίδιο ή μια παραίσθηση που θα διαλυθεί στο πρώτο φως του ήλιου…

Το Σκοτεινό νερό είναι ένα μυθιστόρημα που ιντριγκάρει και με την εκδοτική του τύχη: ο Ίταλο Καλβίνο το προτείνει στις περίφημες εκδόσεις Einaudi και υποδεικνύει στον πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα  διορθώσεις που εκείνος δέχεται. Όταν όμως ο Καλβίνο επανέρχεται με νέες, ο Πουλιέζε αντιδρά: ή έτσι ή τίποτε. Το 1978 εντάσσεται σε εκδοτική σειρά δίπλα στα βιβλία του Μπόρχες και του Χέμινγουεϊ, αλλά ο Πουλιέζε αρνείται την επανέκδοσή του. Για δεκαετίες το Σκοτεινό νερό κυκλοφορούσε σχεδόν αποκλειστικά σε φωτοαντίγραφα. Μετά τον θάνατο του Πουλιέζε το 2012 το μοναδικό μυθιστόρημα του συγγραφέα ζει μια δεύτερη ζωή, μεταφρασμένο ήδη σε τέσσερις γλώσσες.

 

Claro, Le Monde 30.11.2018

[…] ένα κείμενο με απαράμιλλο ρυθμό […] Η πρόζα του Πουλιέζε, με αδιάκοπους κλυδωνισμούς, μεταχειρίζεται όλα τα μέσα για να αποτυπώσει την ατμόσφαιρα όπου τα πάντα έχουν βουλιάξει στο νερό και οι χαρακτήρες εμφανίζονται παραδομένοι στον εαυτό τους και τους δαίμονές τους. […] ξεχωρίζει ιδιαιτέρως [σ.σ.: ο Πουλιέζε] διευθύνοντας το αφηγηματικό του μπαλέτο, προσκαλώντας τον αναγνώστη χωρίς προειδοποίηση στην υποκειμενικότητα μιας σειράς χαρακτήρων. Αυτές τις τέσσερις μέρες βροχής ο Πουλιέζε τις υφαίνει πυκνά, είναι στην πραγματικότητα το ίδιο το υλικό, μυστηριακό και μελωδικό, ενός μυθιστορήματος το οποίο απορρέει αβίαστα από την εικόνα μιας πόλης που την πολιορκεί το νερό, όπως κάποτε η πανούκλα το Οράν, και χύνεται μέσα στην πορώδη εσωτερικότητα των χαρακτήρων που νιώθουν πως τίποτε πια δε θα είναι όπως πριν.

 

Maxim Simonienko, ActuaLitté 7.12.2018

[…] η βροχή. Ναι, ας μιλήσουμε γι’ αυτήν τη βροχή. Μια θρηνωδία που επαναλαμβάνεται, επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά. Μοιάζει να βρίσκεται παντού και συνάμα πουθενά. Μια διάχυτη συναισθησία που προκύπτει από το στυλ του Πουλιέζε, το οποίο συνδυάζει την ποιητικότητα και την επανάληψη με τον τρόπο ενός ρεφρέν.

 

Από την ιστοσελίδα της γαλλικής έκδοσης (éditions do)

«Το Σκοτεινό νερό είναι ένα βιβλίο με νόημα, ορμή και εκφραστικότητα […] Παραπέμπει σαφώς στο χορωδιακό μυθιστόρημα της Ματίλντε Σεράο».

Italo Calvino

 

Anna Aslanyan, Times Literary Supplement, 17.11.2017

[…] Aν ο Αντρεόλι μπορεί να παρομοιαστεί με κάποιον, αυτός είναι ο πρωταγωνιστής στο διήγημα του Ίταλο Καλβίνο «Σύννεφο καπνού». Αμφότεροι προσπαθούν να κατανοήσουν τον κόσμο γύρω τους, αμφότεροι συνειδητοποιούν πως καμιά ειδησεογραφία δεν μπορεί να τον περιγράψει, αμφότεροι καταλήγουν να βιώσουν μια αποκάλυψη. Η ατμόσφαιρα της πλημμύρας προκύπτει από ένα ρεύμα συνείδησης που κυλάει ανεμπόδιστα, με ένταση που αυξάνεται και μειώνεται εκ περιτροπής. […] Η μονότονη βροχή ακούγεται μέσα από ρυθμικές επαναλήψεις [...], ενώ οι εξάρσεις της γραφειοκρατικής αργκό λειτουργούν αντιστικτικά στις ποιητικές, ρυθμικά επαναλαμβανόμενες φράσεις.

 

Peter Mitchell, Asymptote

[…] Αν αυτό το είδος μαγικού ρεαλισμού είναι οικείο χάρη στον κραταιό μεταμοντερνισμό της εποχής –ο Ίταλο Καλβίνο υποστήριξε το έργο και προώθησε την έκδοσή του– διαφεύγει τον κίνδυνο της αφέλειας με την επίμονη προσκόλληση στο τοπικό. Ο Πουλιέζε γράφει εδώ ξεκάθαρα για την πόλη του, με σφοδρή, ανελέητη αγάπη. Οι κάτοικοι της Νάπολης θα μπορούσαν να είναι οι Δουβλινέζοι του Joyce μέσα στην παράλυση και την απόγνωση, την παγερή αδιαφορία τους για όσα συμβαίνουν και την ελάχιστη λαχτάρα τους προς αυτό που έρχεται για να αποκαλύψει τα πάντα.

 

Catherine Taylor, New Statesman, 15.01.2018

[…] Δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κάποιος γιατί αυτό το μικρό, έντονα υπαινικτικό έργο για πλημμύρες και οιωνούς ταίριαζε σε έναν παραμυθά όπως τον Καλβίνο. Ο Πουλιέζε παίρνει ένα οιονεί αποκαλυπτικό γεγονός –ξαφνικές, θανατηφόρες πλημμύρες και αρκετές μέρες παρατεταμένης βροχής στην Νάπολη (ένα πραγματικό συμβάν που έλαβε χώρα το Φθινόπωρο του 1970), μια πόλη που ζει στην πραγματικότητα και τη φαντασία, θαλάσσια και ηφαιστειακή συγχρόνως– και το χρησιμοποιεί, μέσω υπερρεαλιστικών εικόνων και μιας πολυφωνικής «χορωδίας» Ναπολιτάνων, για να περιγράψει την κατάσταση της Ιταλίας στα τέλη της δεκαετίας του 1970. 

 

John Munch, European Literature Network, 12.12.2017

[…] Καθώς ο συνεχής κατακλυσμός των τεσσάρων ημερών διεισδύει βαθύτερα στη ναπολιτάνικη ψυχή, λαμβάνουν χώρα γεγονότα σουρεαλιστικά, παράλογα και ζοφερά. […] Αυτό που περιγράφει ο συγγραφέας –με  ένα μείγμα μελαγχολικότητας και βαριεστημένης συμπόνοιας– είναι απλοί άνθρωποι συντετριμμένοι από φαινομενικά κακόβουλες δυνάμεις, τόσο μετεωρολογικές όσο και γραφειοκρατικές. […] Το μεγαλύτερο μέρος του πομπώδους, διαπεραστικού κυνισμού [σ.σ.: του Πουλιέζε] προορίζεται για τα σαθρά παρακλάδια της γραφειοκρατίας η οποία στοχεύει στην προστασία της ιεραρχίας της μάλλον, παρά στη διατήρηση της ασφάλειας των κατοίκων της πόλης.

 

Ulrich van Loyen, Süddeutsche Zeitung, 04.02.2020

[…] Στο μυθιστόρημά του ο Πουλιέζε σπάει το φράγμα μεταξύ δημοσιογραφίας και λογοτεχνίας, μεταξύ συγκεχυμένων αντρικών φαντασιώσεων και φιλοσοφικών υποθέσεων σε μορφή μονολόγου. […] Ο Πουλιέζε έγινε θρύλος, η μορφή του ταυτίστηκε με τον συγγραφέα-δημοσιογράφο, γιατί μέχρι τότε στη λογοτεχνία της νότιας Ιταλίας ελάχιστοι είχαν τόσο ρητά ξεπεράσει τα όρια, αναδεικνύοντάς τα την ίδια στιγμή. […] Όσο πολυφωνική είναι η ροπή του έργου, άλλο τόσο ακριβείς είναι οι αφηγηματικές βινιέτες. Η βροχή σπρώχνει τους ανθρώπους πίσω στον εαυτό τους και τελικά σε ένα είδος ντελίριου. […] Στο πρωτότυπο η γλώσσα εντυπωσιάζει με την ορμητική μουσικότητα, ένα είδος Freejazz που αναστάτωσε αλλά και συνεπήρε τον λογοτεχνικό κόσμο της Ιταλίας. […] Μετά από αυτό το κλασικό έργο ο Πουλιέζε, ο Σάλιντζερ του ιταλικού Νότου, δε θέλησε να γράψει άλλο βιβλίο.

 

Dorothea Dieckmann, Κρατική ραδιοφωνία - Deutschlandfunk, 19.01.2020

[..] Από μια χορωδία που συγκροτούν οι κάτοικοι της πόλης ξεχωρίζει η φωνή του Κάρλο Αντρεόλι, δημοσιογράφου όπως ο ίδιος ο συγγραφέας. Ένας ευέλικτος αφηγητής που υψώνεται πάνω από την οχλοβοή. Άλλοτε μιλάει ως ένας από τους πληγέντες, άλλοτε πάλι ως συμβατικός χρονικογράφος. Όταν εισάγει κάποιον από τους πολλούς χαρακτήρες που κατοικούν στην πόλη και στο βιβλίο, μπαίνει στη θέση του, κάτι που ενίοτε δεν τον εμποδίζει να του απευθύνεται κατά πρόσωπο. […] Με κακεντρεχή ευχαρίστηση ο Πουλιέζε περιγράφει τον εκνευρισμό που πλήττει την πόλη […] την αμηχανία της πολιτείας και των οργάνων της τάξης. […] Ο Πουλιέζε είχε σχολιάσει ότι η τελική σκηνή στηρίζεται στην αρχή του «Οδυσσέα». Ενώ ζούσε ακόμη, ο δοκιμιογράφος και κριτικός Τζουζέππε Πέσε είχε εντοπίσει και άλλες συγγένειες, όπως με τους σπουδαίους σύγχρονούς του Κάρλο Εμίλιο Γκάντα και Άννα-Μαρία Ορτέζε, οι οποίοι μετέτρεψαν την παραδοσιακή μυθιστορηματική φόρμα σε είδος παρωδιακό ή φανταστικό.

 

Klaus Ungerer, der Freitag, 49/2019

Ήδη στον τίτλο φυσάει ο άνεμος της απελευθέρωσης από πλοκή, δάκρυα κι ιδρώτα, που επάνω τους γλιστράμε μέσα στα καλοστημένα σκηνικά των σημερινών μυθιστορημάτων. [...] Το Σκοτεινό νερό, περισσότερο από τον τρεμάμενο παλμό ενός ποιήματος, είναι μια διάθεση, μια στιγμή, που θα μπορούσε να συλληφθεί και να εξεταστεί με δεξιοτεχνία. Είναι μια σιωπή, με τον συγγραφέα να αφουγκράζεται μεμονωμένους ανθρώπους, οι οποίοι αναδύονται κι έπειτα χάνονται, να αφουγκράζεται την γκρίζα θλίψη και μακρινές κραυγές ανείπωτης απόγνωσης. Είναι τρίκλισμα σε έναν κόσμο που παραπαίει.